Rituele handelingen en plechtigheden spelen een belangrijke rol als iemand overlijdt. De vele bestaande uitvaartrituelen verschillen per cultuur, religie en regio. Ook kan de persoonlijke invulling voor iedereen anders zijn. Uitvaartrituelen bieden de nabestaanden houvast en helpen bij het afscheid nemen van de overledene.
In Nederland kiezen veel mensen voor een Christelijke uitvaart. De Katholieke, Protestantse en Reformatorische rituelen lopen uiteen in zowel de uitvoering als de betekenis van een uitvaartplechtigheid.
Ook andere wereldgodsdiensten zijn in Nederland vertegenwoordigd. Het Jodendom, de Islam, het Hindoeïsme en het Boeddhisme kennen een rijke traditie van rituelen. Deze uitvaarten worden vaak volgens gedetailleerde voorschriften gehouden.
Rituelen en symbolen zijn niet altijd religieus. Nederlandse Humanisten kiezen bijvoorbeeld vaak voor een uitvaart die deze levensbeschouwing uitdraagt. Daarnaast zijn er tegenwoordig ook nieuwe uitvaartrituelen, die veel vrijheid voor persoonlijke keuzes bieden.